Kan de stad een gezonde leefomgeving zijn?

Regelmatig verschijnen er berichten dat de openbare ruimte onder druk staat in de stedelijke gebieden en dat er een tekort dreigt aan groen en recreatieruimte. En dat terwijl keer op keer wordt aangetoond dat dit juist factoren zijn die de openbare ruimte gezond en leefbaar houden. In het licht van deze toenemende druk proberen gemeenten er alles aan te doen om de wettelijk vastgestelde milieunormen te halen. Dat is goed, maar het kan beter, vindt de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli). De stad moet een plek worden waar gezondheid wordt beschermd, maar het moet ook een omgeving zijn die de gezondheid verbetert.

Omgevingswet in 2021

Als alles volgens de huidige planning verloopt, dan zal in 2021 de nieuwe Omgevingswet van kracht zijn. De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) is het prominente adviesorgaan van de overheid op deze terreinen, en is daarmee de aangewezen organisatie om zich nu al te buigen over de gevolgen en de kansen van deze nieuwe wet. Een van die kansen ziet de Rli in de gezondheidswinst die steden kunnen boeken. De Omgevingswet biedt daar handvaten voor, omdat er niet alleen vanuit milieunormen, maar ook vanuit het ruimtelijk domein naar het begrip ‘gezonde leefomgeving’ wordt gekeken.

Gezondheidsbescherming en gezondheidswinst

In een recent advies beargumenteert de Rli dat de overheid niet alleen schade aan de gezondheid van de bevolking moet helpen voorkomen, bijvoorbeeld door het stellen en handhaven van milieunormen in stedelijke gebieden, maar ook positief de gezondheid moet bevorderen door het creëren van een gezonde leefomgeving. Zo kan er bijvoorbeeld bij de ondertunneling van snelwegen in stedelijk gebied worden gedacht aan geluidsschermen of verlaging van de maximumsnelheid. Dat is belangrijk als bescherming van de wettelijke milieu- en gezondheidsnormen.

Tegelijkertijd kan het ook raadzaam zijn te investeren in een omgeving die uitdaagt tot bewegen, ontspannen en ontmoeten. En dat is weer een ruimtelijke opgave. Zo vindt de raad bijvoorbeeld dat overheden op basis van de Omgevingswet meer groenroutes, gezonde woningen en netwerken van fiets- en wandelpaden kunnen aanleggen. Dat soort maatregelen in de openbare ruimte zet inwoners aan tot gezond gedrag, zoals fietsen, wandelen en sporten. En dat leidt weer tot gezondheidswinst.

Handelingsperspectieven

De raad werkt het advies uit in handelingsperspectieven op basis waarvan overheden hun beleid kunnen versterken en bestaande instrumenten beter kunnen benutten zodat ze meer sturing krijgen. Daarnaast pleit de raad voor meer kennisontwikkeling en ontwerpend onderzoek. De werking van gezondheidsbevorderende maatregelen moet meer onderbouwd worden en lessen uit lokale interventies moeten beter worden gedeeld.

Nieuwe hulpmiddelen zoals gezondheidskaarten of stresstesten zijn ook nuttig voor een gezonde leefomgeving. En ontwerpsessies kunnen helpen om partijen vanuit verschillende achtergronden samen te brengen, elkaars taal te leren en gezamenlijk te werken aan creatieve oplossingen voor gezondheidswinst. Deze, en andere perspectieven, bundelt de raad in het advies, toepasselijk genaamd ‘De stad als gezonde habitat’.

Uw beheer goed geregeld?

Als uw gemeente ook kiest voor maatregelen in de openbare ruimte die de gezondheid bevorderen, dan heeft dat uiteraard gevolgen voor het beheer van die openbare ruimte. Want die maatregelen kunnen weer leiden tot nieuwe voorzieningen en een ander gebruik van de openbare ruimte. Een flexibele beheeroplossing, waarin u deze aanpassingen moeiteloos in kaart brengt, komt dan goed van pas. Het liefst heeft u ook een oplossing waarmee u het beheer kunt begroten en de werkzaamheden kunt plannen.

Met eigen ogen bekijken

Wij zijn ervan overtuigd dat wij met Obsurv die flexibele en toekomstbestendige beheeroplossing in huis hebben. En dat laten wij graag zien. Vraag onze gratis demolicentie aan, en vraag tegelijkertijd vrijblijvend om een toelichting van die demo door een van onze adviseurs. We horen graag van u!

contact