Gemeente Heerlen: ‘Hoe je groenranden slimmer beheert met BGT-data’

Steeds meer gebruikers van Obsurv ontdekken het voordeel van het BGT-BOR-berichtenverkeer. Dankzij deze geautomatiseerde koppeling houden zij de beheergegevens in hun BGT-applicatie steeds synchroon met de registratie van objecten in Obsurv. De volgende stap is om meer én slimmer gebruik te maken van die BGT-data, vindt Gerard Braakhekke. Als specialist beheer openbare ruimte bij gemeente Heerlen gebruikt hij de BGT-data bijvoorbeeld om de groenranden te berekenen. Hierdoor worden de uit te besteden opdrachten voor groenonderhoud veel nauwkeuriger omschreven en is er minder ruimte voor discussie met aannemers.

Koppeling BOR-BGT realiseren

Over de voordelen van het BGT-BOR-berichtenverkeer hoeven we niet meer veel uit te leggen. Elke wijziging in Obsurv wordt automatisch doorgegeven naar de BGT en omgekeerd. Alle BOR- en BGT-objecten hebben door het automatische berichtenverkeer hetzelfde oppervlak en dezelfde kenmerken en de objecten hoeven niet meer afzonderlijk te worden bijgehouden.

Obsurv laat zich uiteraard makkelijk koppelen aan dg DIALOG BGT, de BGT-oplossing van Sweco. Maar het beheersysteem is ook prima te verbinden met andere BGT-pakketten, of zelfs aan meerdere BGT-pakketten tegelijk. In het geval van gemeente Heerlen is de geautomatiseerde koppeling van Obsurv met de BGT gerealiseerd door het Gegevenshuis, een samenwerkingsverband dat voor meerdere Limburgse gemeenten en het Waterschap Limburg geografische informatiediensten verzorgt.

Slimme toepassingen verzinnen

“Eigenlijk maakten we al jaren gebruik van de BGT”, vertelt Gerard. “Dat gebeurde op basis van een pragmatische koppeling.” Maar sinds eind 2020 ligt er nu een volledig geautomatiseerde koppeling met werkend berichtenverkeer. “En dat maakt het ook weer makkelijker om nieuwe mogelijkheden toe te passen”, voegt hij eraan toe. “Als je op basis van de BGT een perfecte kaart hebt, dan moet je er ook zo veel mogelijk slimme dingen mee doen!”

Een van de manieren waarop gemeente Heerlen de BGT-data toepast, is in de berekening van de groenranden. “Bij groenonderhoud hoort ook de randbehandeling”, legt Gerard uit. “En die randbehandeling kan verschillende werkzaamheden vereisen. Bij een beplantingsvak moet de rand worden gesnoeid, bij een grasvlak is er misschien een kantje te knippen of te steken. Langs een berm moet misschien extra worden gemaaid.”

Groenranden nauwkeurig bepalen

Maar hoe bereken je de omvang van dit randonderhoud? Tot nu toe leidde Heerlen deze werkzaamheden voor haar bestekken af uit de oppervlakte van het grasveld of het beplantingsvak. “Voor de randbehandeling werd uitgegaan van een bepaald percentage”, vertelt Gerard. “Maar daar zit natuurlijk een mate van willekeur in. Als je een vlak hebt met een oppervlakte van 100 vierkante meter, dan maakt het qua lengte van de rand een groot verschil of dat vlak 10 bij 10 meter is, of 1 bij 100 meter. Uiteraard is dit een extreem voorbeeld. En met steekproeven hadden we de realiteit wel iets nauwkeuriger benaderd. Maar het maakt wel meteen duidelijk dat je de randbehandeling in lengtemeters moet uitdrukken, en niet in vierkante meters.”

Met FME informatie ophalen uit aangrenzende vlakken

“Toch kun je ook niet gewoon de omtrek nemen van een vlak”, voegt Gerard er meteen aan toe. “Want waar langs de ene rand, of een deel daarvan, misschien randonderhoud nodig is, geldt dat misschien niet voor de andere randen. Om beter inzicht te krijgen in de vereiste randbehandeling, maken we daarom gebruik van de GIS-data uit de BGT over de aangrenzende vlakken. Een vlak met heesters kan aan de ene zijde bijvoorbeeld grenzen aan een vak met bodembedekkers. Daarvoor is dan geen specifieke randbehandeling vereist. Maar daar waar de heesters grenzen aan een grasveld, of aan een pad, of aan een muur, daar is wel extra groenonderhoud nodig.”

Samen met Sweco heeft gemeente Heerlen een FME Workspace aangemaakt die op een slimme en grotendeels geautomatiseerde manier al dit soort informatie ophaalt. Gerard: “Doordat je weet waar het aangrenzende vlak uit bestaat, weet je ook veel meer over het soort werkzaamheden dat moet worden uitgevoerd, en welke werkzaamheden je moet inkopen. Al bij al kunnen we dus veel nauwkeuriger ons groenonderhoud aansturen.”

Efficiënter opdrachten verlenen

Heeft deze manier van werken tot merkbare kostenbesparingen geleid? Zo ver wil Gerard niet gaan. “Dat is nog niet eenduidig aantoonbaar. Maar we hebben in het verleden wel degelijk discussies gehad met aannemers over de hoeveelheid werk die de randbehandeling met zich meebracht. Dat soort tijdrovende discussies wil je niet. Nu kan ik veel exacter aantonen om hoeveel meters het gaat, en in grote mate kan ik ook aantonen om wat voor soort werkzaamheden het gaat. Alleen al die duidelijkheid leidt tot een veel efficiëntere en prettigere opdrachtverlening.”

Obsurv zo optimaal mogelijk gebruiken

“Hoe nauwkeuriger en vollediger we zijn met onze data, hoe nauwkeuriger het rekenwerk wordt”, benadrukt Gerard. En zo bouwt hij gestaag door aan een optimale benutting van Obsurv. Zijn ambitie is duidelijk: “Alles wat in de openbare ruimte ligt, en waar zowel geometrie als administratieve gegevens aan gekoppeld zijn, dat willen we in Obsurv. En niet alleen voor inspectie, maar ook voor de afhandeling van het gehele werkproces.”

Intussen lijkt gemeente Heerlen goed op weg om deze ambitie te realiseren. Groen, bomen, wegen, riolering, verkeersborden, terreinmeubilair, civieltechnische kunstwerken staan al in het beheersysteem. Met de module Kabels en Leidingen geven we data door aan het Kadaster. En ook onze openbare verlichting is al 2 jaar opgenomen in Obsurv, weliswaar niet live maar via een maandelijkse update die we via FME inlezen. Met verkeerssystemen is een begin gemaakt, en ook de speeltoestellen van de gemeente staan binnenkort op de agenda.

Ook meer halen uit jouw beheersysteem?

Wil jij ook jouw beheerssysteem zo goed mogelijk benutten? Wil je meer halen uit jouw koppeling met de BGT? Of jouw groenonderhoud beter inrichten? Neem contact op met een van onze adviseurs. Zij denken graag mee over jouw vragen en jouw uitdagingen.

Maak je nog geen gebruik van Obsurv, en wil je wel eens zien hoe het werkt? Vraag gerust en vrijblijvend een demolicentie aan.