Een digitale wegenlegger: wel zo handig en verantwoord!

Het gebeurt misschien niet zo vaak. Maar áls het gebeurt, dan kunnen de gevolgen zeer ernstig zijn. Verkeersongevallen als gevolg van gebrekkig of achterstallig wegonderhoud. In dit soort situaties is het mogelijk dat de aansprakelijkheid wordt onderzocht en dat politie of andere instanties een beroep doen op de ‘wegenlegger’.

Elke gemeente heeft de wettelijke verplichting een wegenlegger op te maken. Deze bepaalt wat de juridische status is van wegen en wie verplicht is de weg te onderhouden. In de praktijk blijken veel gemeenten al lange tijd (soms tientallen jaren!) geen aandacht te hebben geschonken aan hun wegenlegger. Gelukkig is er nu een nieuwe mogelijkheid in de maak om – met behulp van Obsurv – de wegenlegger in een nieuwe, digitale vorm te gieten. Daarmee wordt het een stuk eenvoudiger om inzage te bieden in de wegenlegger, maar ook om de wegenlegger eens in de zoveel tijd te actualiseren en formeel te laten vaststellen.

Over de wegenlegger

Eerst nog maar eens de basis. Wat staat er in de wegenlegger? Een wegenlegger omvat – kortgezegd – de volgende zaken:

  1. De wegen, bruggen en duikers buiten de bebouwde kom.
  2. Toegangswegen binnen en buiten de bebouwde kom.
  3. Wegen binnen de bebouwde kom als de weg deels binnen en deels buiten de bebouwde kom ligt en de weg niet door de gemeente wordt onderhouden.
  4. De toegangswegen naar stations (artikel 26, 2e lid van de spoorwegwet).

De wegenlegger is een juridisch document dat iedere gemeente moet kunnen overleggen. Zoals hierboven beschreven kan de wegenlegger een rol spelen bij verkeersongevallen. Maar de wegenlegger is ook bedoeld als een bron van openbare informatie voor alle burgers en instanties die om andere redenen inzage willen hebben in wie onderhoudsplichtig is en het gezag heeft over de wegen, bruggen en duikers zoals hierboven beschreven.

De wegenlegger maakt deel uit van de Wegenwet en bestaat uit twee documenten: de legger zelf, en een bijbehorende overzichtskaart. De wegenlegger wordt opgesteld door gemeenten, maar wordt formeel vastgesteld door de provincie (Gedeputeerde Staten).

Wat Sweco kan betekenen voor jouw wegenlegger

Al meerdere jaren helpt Sweco gemeenten met het updaten of opnieuw maken van hun wegenlegger. Soms is dat een relatief eenvoudig proces. Maar soms kan het behoorlijk ingewikkeld worden. Zeker als meerdere partijen een andere opvatting hebben over wie verantwoordelijk is voor bepaalde wegen of delen ervan. Soms is een openbare hoorzitting nodig in het gemeentehuis, waarbij verschillende belanghebbenden van een weg hun standpunt presenteren. Wie onderhoudt deze weg? Is deze weg openbaar of niet? Nadat de gemeente de wegenlegger heeft geactualiseerd, zal deze door de Gedeputeerde Staten van de provincie worden vastgesteld.
Sweco helpt gemeenten bij het bepalen van de inhoud van de wegenlegger, bij het begeleiden van een eventuele hoorzitting, en bij het opstellen van de brief aan de Gedeputeerde Staten en de vaststellingsprocedure.

Een digitale wegenlegger in Obsurv

Omdat de laatste jaren meer vraag ontstond om hulp bij de wegenlegger, is Sweco begonnen met het ontwikkelen van een wegenlegger in Obsurv. Gemeenten die interesse hebben in deze digitale wegenlegger, kunnen contact opnemen met Sweco voor nader advies over hoe dit vanaf Obsurv versie 2.4 te realiseren is.

Inzage en actualisering

Een digitale wegenlegger biedt meerdere voordelen. Een belangrijk pluspunt is dat door het digitaal registeren van de wegenlegger-gegevens de gemeente de mogelijkheid krijgt om deze openbare informatie ook digitaal te ontsluiten, bijvoorbeeld via hun website.

Een ander groot voordeel is dat het actualiseren efficiënter en makkelijker te organiseren is. Natuurlijk kunnen wijzigingen niet in real-time worden doorgevoerd, aangezien de wegenlegger een juridisch document is dat na mutaties weer formeel moet worden vastgesteld. Maar in de digitale vorm is het wel veel eenvoudiger en inzichtelijker om wijzigingen bij te houden. Dit gebeurt in een zogenoemde ‘wijzigingslegger’. Door wijzigingen op eenduidige wijze digitaal te blijven registreren zijn gemeenten te allen tijde voorbereid om – bijvoorbeeld eens in de vijf jaar – de formele vaststelling door Gedeputeerde Staten te laten plaatsvinden. En dat is wel zo makkelijk, veilig, en verantwoord.

Meer weten?

Momenteel is Sweco in gesprek met de eerste gemeenten om hen te ondersteunen bij de omzetting van hun analoge (en eventuele digitale) legger en overzichtskaart naar een nieuwe digitale wegenlegger. Hierbij zal in de meeste gevallen meteen een actualiseringsslag worden meegenomen.

Wil jij de wegenlegger ook goed geregeld hebben? Wil jij meedoen en invloed uitoefenen op de ontwikkeling van de digitale wegenlegger? Of wil je eerst meer informatie? Laat het ons weten! Eline Koomans van den Dries, adviseur wegbeheer (eline.koomansvandendries@sweco.nl of 06-22256175) en/of Ernst van Zuilen, adviseur Obsurv (ernst.vanzuilen@sweco.nl of 06-51543547) staan je heel graag te woord.